تبليغاتX
سرزمین ریاضیات
سرزمین ریاضیات

پارادوكس راسل

     
 

لرد برتراند آرتور ويليام راسل فيلسوف و رياضيدان انگليسي(1872-1970) است كه از جمله افراد روشنفكر،متفكر ، برنده جايزه نوبل در ادبيات و يك رياضيدان برجسته بود.او معتقد بود رياضيات از منطق قابل تفكيك نمي باشد و به اين دليل فكر مدرسه منطق را بنيان گذاشت.

او به همراه آلفرد وايتهد تلاش كرد سيستمي را در منطق ابداع كند كه رياضيات مبتني بر آن باشد. نتيجه اين تلاش كتابي به عنوان Principal Mathematics در سه جلد شد. اگر چه بعدها گودل نشان داد كه چنين تلاشهايي محكوم به فنا است و چنين سيستمهاي منطقي كار آمد نخواهند بود.

نامه اي كه راسل به همكار خود فرگه فرستاده است بسيار مشهور است او اين نامه را در بهار سال 1901 هنگامي كه فرگه روي اثر خود يعني اصول رياضيات كار مي كرد فرستاد كه در آن نامه پارادوكسي را مطرح كرد كه بعدها به نام پارادوكس راسل شناخته شد و ميتوان گفت از مشهور ترين پارادوكس هاي تاريخ رياضيات است. پارادوكس او چنين بود: آيا مجموعه همه مجموعه هايي كه عضو خودشان نمي باشند عضوي از خودش است يا نه؟!

به عبارت ديگر مجموعه‌ي R را مشتمل بر همه‌ي مجموعه‌هائي در نظر بگيريد كه عضو خودشان نيستند.يعني:حال آيا R عضوي از خودش است يا خير؟

1- اگر R عضوي از خودش باشد، پس واجد شرايط اعضاي R است، يعني عضو خودش نيست!
2- اگر
R عضوي از خودش نباشد، پس واجد شرايط اعضاي R نيست، يعني عضو خودش است!!
اين‌جا نيز روشن نيست كه در نهايت اين مجموعه (يعني
R) عضو خودش هست يا خير؟
شايد بتوان گفت اين پارادوكس مشهور ترين پارادوكس تاريخ رياضيات است. اين پارادوكس منجر به تحولات بسيار زيادي در منطق رياضيات و فلسفه شد. يكي از مهمترين اين تحولات تغيير نگرش رياضي‌دانان نسبت به مفهموم مجموعه بود، چرا كه راسل نشان داد علت مواجه با اين پارادوكس، تعريف ناسازگاري است، كه از مفهوم مجموعه در ذهن رياضي‌دانان وجود دارد.

 
 
ارسال در تاريخ شنبه دوازدهم مرداد 1387 توسط Amir-Yeganeh
img/daneshnameh_up/d/d1/paradox.jpg


پارادکس به استدلالی گویند که حکمی که قبلا درستی آن اثبات گشته را نقض کند.

در منطق کلاسیک ریاضیات هر گزاره یاارزش درستی و یا ارزش نادرستی دارد. بنابراین یک گزاره نمی‌تواند هم ارزش درستی و هم ارزش نادرستی داشته باشد.
لذا در استدلالی که به پارادکس می‌انجامد حتما باید به دنبال اشتباه در استدلال گشت.

دلایل بوجود آمدن پارادکس

  • اشتباه در استدلال
    • مثال استدلال زیر به تساوی نادرست 1=2 می‌انجامد:
x+x+...+x=x^2
-------------xبار----

با مشتق گرفتن از طرفین داریم ==> x=2x در نتیجه 1=2.
اشتباه استدلال بالا دراین است که x بایستس عدد طبیعی باشد.

  • رسیدن به حکمی که  گزاره نیست

در زیر لیستی از معروف‌ترین پارادکس‌ها آمده‌اند:
پارادکس زنون
 
در صورتی که پاره خط بینهایت بار تقسیم پذیر باشد، حرکت ناممکن است، زیرا برای این که پاره خطی مانند ABرا با شروع از نقطه A بپیماییم، ابتدا باید به نقطة وسط آن Cبرسیم. برای این که ACپیموده شود، باید به نقطة وسط آن D برسیم و قس علیهذا. پس نمی توان حتی از نقطة A حرکت کرد. A---D---C-------B
در مسابقه ” دو“ بین آشیل تندرو و لاک پشت کندرو، آشیل که کمی عقب تر از لاک پشت است، هیچگاه به او نمی رسد. زیرا ابتدا باید به نقطه ای برسد که لاک پشت از آنجا حرکت کرده است. اما وقتی به آنجا می رسد لاک پشت قدری جلوتر رفته است و همان وضعیت قبل روی می دهد و با تکرار این روند، گرچه آشیل به لاک پشت نزدیک می شود ولی هیچگاه به او نمی رسد. A------------T-----
پارادکس راسل
 
تصویر

(Russell Bertrand)

لرد برتراند آرتور ویلیام راسل فیلسوف و ریاضیدان انگلیسی(1872-1970) است که از جمله افراد روشنفکر و متفکر عصر خود بود. او برای جلوگیری از آزار زنان و حق تحصیل آنها مبارزات زیادی انجام داده است. همچنین او برنده جایزه نوبل در ادبیات شده است و یک ریاضیدان برجسته بود.او معتقد بود ریاضیات از منطق قابل تفکیک نمی باشد و به این دلیل فکر مدرسه منطق را بنیان گذاشت.
او به همراه آلفرد وایتهد تلاش کرد سیستمی را در منطق ابداع کند که ریاضیات مبتنی بر آن باشد. نتیجه این تلاش کتابی به عنوان Principal Mathematics در سه جلد شد. اگر چه بعدها گودل نشان داد که چنین تلاشهایی محکوم به فنا است و چنین سیستمهای منطقی کار آمد نخواهند بود.
نامه ای که راسل به همکار خود فرگه فرستاده است بسیار مشهور است او این نامه را در بهار سال 1901 هنگامی که فرگه روی اثر خود یعنی اصول ریاضیات کار می کرد فرستاد که در آن نامه پارادکسی را مطرح کرد که بعدها به نام پارادکس راسل شناخته شد و میتوان گفت از مشهور ترین پارادکس های تاریخ ریاضیات است. پارادوکس او چنین بود: آیا مجموعه همه مجموعه هایی که عضو خودشان نمی باشند عضوی از خودش است یا نه؟!
به عبارت دیگر مجموعه‌ی R را مشتمل بر همه‌ی مجموعه‌هائی در نظر بگیرید که عضو خودشان نیستند.یعنی:

حال آیا R عضوی از خودش است یا خیر؟
1-اگر R عضوی از خودش باشد، پس واجد شرایط اعضای R است، یعنی عضو خودش نیست!
2-اگر R عضوی از خودش نباشد، پس واجد شرایط اعضای R نیست، یعنی عضو خودش است!!
این‌جا نیز روشن نیست که در نهایت این مجموعه (یعنی R) عضو خودش هست یا خیر؟

صورتهای گوناگونی از این پارادکس وجود دارد به عنوان مثال یک شکل ساده آن به این صورت است:

«فرض کنید که در یک شهر آرایشگری وجود دارد که فقط و فقط سر کسانی را اصلاح می‌کند که خودشان سر خود را اصلاح نمی‌کنند، به علاوه هر کسی که خودش سر خود را اصلاح نمی‌کند، سرش را پیش این آرایشگر اصلاح می‌کند! حال به عقیده‌ی شما این آرایشگر سر خودش را خود اصلاح می کند یا خیر؟ پاسخ بسیار حیرت انگیز است:

اگر این آرایشگر سر خودش را خود اصلاح نکند، پس در زمره‌ی افرادی که سر خودشان را خود اصلاح نمی‌کنند قرار دارد، و در نتیجه سر خودش را اصلاح می‌کند!

اگر این آرایشگر سر خودش را خود اصلاح کند، پس در زمره‌ی افرادی که سر خودشان را اصلاح نمی کنند قرار ندارد، و در نتیجه سر خودش را اصلاح نمی کند!

و در حقیقت روشن نیست که در نهایت این آرایشگر با سر خود چه می‌کند! اصلاحش می کند یا خیر؟

شاید بتوان گفت این پارادکس مشهور ترین پارادکس تاریخ ریاضیات است. این پارادکس منجر به تحولات بسیار زیادی در منطق ریاضیات و فلسفه (ریاضی و غیر آن) شد. یکی از مهمترین این تحولات تغییر نگرش ریاضی‌دانان نسبت به مفهموم مجموعه بود، چرا که راسل نشان داد علت مواجه با این پارادکس، تعریف ناسازگاری است، که از مفهوم مجموعه در ذهن ریاضی‌دانان وجود دارد.


ارسال در تاريخ شنبه پانزدهم تیر 1387 توسط Amir-Yeganeh
قالب وبلاگ